Deze tot de verbeelding sprekende vogel (Tyto alba) leeft, broedt en jaagt meestal in een omgeving waar ook mensen vertoeven, maar toch krijgen we maar zeer zelden de gelegenheid om hem in actie te zien. Hoog tijd dus om even kennis te maken met onze hopelijk nieuwe, maar mysterieuze buur. We beschrijven eerst even zijn uiterlijk. Met zijn vierendertig centimeter is hij iets groter dan een kraai. Zijn grote kop met hartvormige gezichtssluier en donkere ogen maken hem zeer herkenbaar. De kleur aan de onderzijde varieert van wit tot geelbruin met kleine donkere vlekken en de bovenkant is zandkleurig met lichtgrijze schaduwen.

 

In tegenstelling tot bijvoorbeeld de steenuil is de kerkuil een typische nachtvogel. Hij is de meest nachtelijke vogel onder de uilen. Hij komt dus pas tevoorschijn wanneer het echt donker is, of met de maan als gezel. Als roofvogel moet hij gaan jagen en daar is hij dan ook perfect voor uitgerust.

Ten eerste heeft hij het alom gekende, typische hartvormige gezicht. Dat dient als een schotel om het geluid naar zijn grote gehoorgangen te leiden. Zijn ooropeningen zijn voorzien van twee oorklepjes die naar het geluid gericht worden en die de gehoorgang afsluiten bij te veel lawaai. De gehoorgangen bevinden zich links en rechts niet op dezelfde hoogte: de linkse ligt iets hoger dan de rechtse. Op die manier kan de uil de bewegingen van bijvoorbeeld een muis zeer precies volgen en de afstand tot zijn prooi beter inschatten. Horen doet hij dus zeer goed …

Ten tweede zijn ook de grote ogen van de kerkuil aangepast aan zijn nachtelijke escapades. Ze zitten onbewegelijk in de oogkassen, dus moet de uil zijn kop bewegen wanneer hij in een andere richting wil kijken. Hij kan zijn kop in beide richtingen 270 graden draaien. Een deel van zijn gezichtsveld ziet hij binoculair, waardoor hij ook zo weer zeer nauwkeurig de afstand tot zijn prooien kan bepalen. De constructie van de ogen zorgt voor een gezichtsvermogen dat honderd keer beter is dan bij de mens, zodat hij bij weinig licht toch nog goed kan zien. Die systemen werken perfect, behalve bij regen en harde wind. In dergelijke omstandigheden kan de kerkuil nog nauwelijks iets vangen en hoopt hij in schuurtjes en stallen nog iets te vinden. Dat is echter niet meer zo gemakkelijk als vroeger, doordat we tegenwoordig alles zo goed afsluiten.

000000-Lvr-Bo-Mbv-Kerkuil Stevie-B

Als roofvogel is het altijd prettig om een aanval op een prooi geruisloos te kunnen inzetten. Dat lukt de kerkuil zeer aardig, dankzij zijn beperkte gewicht van drie- à vierhonderd gram en zijn vleugels met een spanwijdte van een meter.  Zo kan hij zwevend en aan een lage snelheid de grond afspeuren naar prooien.  Zijn dagelijkse kost bestaat vooral uit muizen en spitsmuizen en in mindere mate uit ratten, mollen en kleinere vogels.

Wanneer er uilenpaartjes gevormd zijn, worden er meestal eieren gelegd in april en mei. Als het voedselaanbod groot genoeg is, kan er een tweede en zelfs een derde legsel uit voortkomen, zodat de uilen bijna het jaar rond met hun nakomelingen bezig zijn. Een legsel bestaat meestal uit vier tot zeven eieren, die glansloos wit en ovaal zijn en een lengte van 41 millimeter hebben. Het wijfje neemt het broeden volledig op zich en het mannetje zorgt voor het eten. Na ongeveer dertig dagen komen de eieren uit. De jonge dieren kunnen na ongeveer twee maanden vliegen, maar ze zijn pas na tien weken volledig zelfstandig.

Van oorsprong is de kerkuil een rotsbewoner, maar hij heeft zich wonderwel aangepast aan de nieuwe gebouwen die de mens in het verleden is beginnen op te trekken, zoals kerken, kastelen en schuren. Zo heeft hij zijn leef gebied kunnen uitbreiden. Om te jagen heeft hij kleinschalig boerenlandschap nodig om genoeg prooien te kunnen vinden, wat tegenwoordig niet meer zo evident is. De boeren zien deze uilen soort graag komen als ongediertebestrijder: een kerkuil eet ongeveer zes muizen per nacht, en als hij dat het hele jaar door doet, zijn er dat meer dan tweeduizend! In de omgeving van de kerk van Vremde is het kleinschalige boerenlandschap nog voldoende aanwezig, zodat we goede hoop hebben dat ze zich hier snel thuis zullen voelen.

Laten we ze welkom heten!

 

Foto: Stevie-B

Inschrijven nieuwsbrief
Mis geen activiteit, blijf op de hoogte van het laatste nieuws en ontvang onze nieuwsbrief Het Oranjetipje
captcha 
Vul in het laatste veld de 3 blauwe tekens in.
Lees hier hoe wij jouw privacy respecteren.
Werken in én voor de natuur? Vervoeg je bij andere vrijwilligers van onze beheerteams en schrijf je hieronder in. Dan verwittigen we je wanneer we op het veld gaan werken.
captcha 
Vul in het laatste veld de 3 blauwe tekens in.
Lees hier hoe wij jouw privacy respecteren.