In de zuidrand van Antwerpen heerst er een plaag van buxusmotten die de sierstruiken kaalvreten. Hoe je deze plaag zonder vergif te lijf kunt gaan, weet Natuurpunter Jef Haverals te vertellen.

buxusmot rups 300pxIn de periode van juli, augustus (2015) werden in de Antwerpse zuidrand veel buxus- en tuinliefhebbers “geplaagd” door buxusmotrupsen.
Ook mijn buren alarmeerden ons met de vraag: \"Jef, hebben jullie ook van die rupsen op de buxus?\" Ze kochten alle mogelijke dure en giftige chemische producten ter bestijding. Brr!!

Bij nader toezien vonden we zelf ook rupsen op buxusplanten in onze eigen tuin.

Maar ik had al veel over heermoes en lidrus (paardenstaartfamilie) gelezen en ze ook op het terrein nader bekeken.
Voor een boer is heermoes een pest en wordt het zelfs akkerpest genoemd. Het is ook giftig voor koeien, paarden en vele andere dieren omdat het kiezelzuur bevat. Trouwens, vraat van rupsen of andere insecten heb ik zelf nog nooit waargenomen op heermoes of lidrus met uitzondering van de heermoessnuittor (Phyllobuis maculicornis) die wel op paardenstaarten voorkomt. Maar da’s een heel ander verhaal.

Heermoes vruchtlichaam

Heermoes vinden we meestal op drogere plaatsen en lidrus vooral in natte hooilanden. Naast lidrus en heermoes zijn er nog andere ‘paardenstaarten’ te vinden zoals reuzenpaardenstaart, schaafstro, bospaardenstaart… en holpijp die zich weer onderscheidt van de vorige soorten.

Alle planten van de paardenstaartenfamilie bevatten kiezelzuur en zijn in min of meerdere maten giftig.
Lidrus heeft een hoge kiezelzuurgehalte (silicium) en geeft de plant stevigheid, maar silicium dient ook als afweermiddel tegen plantenetende zoogdieren. Alle paardenstaartplanten hebben de mogelijkheid om silicaten (schuurmiddel) uit de grond op te nemen. Lidrus is de giftigste van onze paardenstaarten-soorten want hij bevat ook het dodelijke alkaloïde palustrine. (ook als gedroogd is in hooi)

Mijn bestrijdingsmiddel:
Voor het bestrijden van de rupsen van de buxusmot heb ik een handvol (± 250 gr) van de heermoes geplukt en twee dagen in een emmer met 10 liter water laten trekken. Vervolgens de heermoes uit de emmer genomen (gefilterd door een zeefdoek). Ik kocht een goedkope spuitbus waarmee ik het goedje kon vernevelen op de buxusplanten, maar ook binnenin de plant, waar de buxusmot haar eitjes legt.

Equisetum arvense 320px

Het is waarschijnlijk geen wondermiddel, maar na het af en toe vernevelen zijn we toch gevrijwaard gebleven van de rupsen!
Het is wel belangrijk dat je de buxusplant vanaf april controleert op spinachtige weefsels en ook preventief vernevelt.

Men kan het ook gebruiken tegen witziekte op tomaten, floxen enz. Ik wil ook niet nalaten te zeggen dat heermoes omwille van het kiezelzuur die de plant bevat als bijzonder geneeskrachtig bekend staat, en één van de beste kruidplanten is voor de mens.

Heermoes en lidrus lijken erg op mekaar. Lidrus is giftig voor menselijk gebruik.
Vroeger gebruikten keukenmeiden de plant paardenstaart om emmers en vaatwerk blinkend schoon te maken en samen met het sap van de rode bosbes (vossenbes) poetsten zij het zilverwerk blinkend wit op.

Extra weetje: nog steeds gebruiken ambachtelijke vioolbouwers paardenstaart als fijnste schuurmiddel. Elk ander fijn schuurpapier blijkt nog steeds te grof voor hen.


Tekst: Jef Haverals

Deel deze pagina via:
Inschrijven nieuwsbrief
Mis geen activiteit, blijf op de hoogte van het laatste nieuws en ontvang onze nieuwsbrief Het Oranjetipje
captcha 
Vul in het laatste veld de 3 blauwe tekens in.
Lees hier hoe wij jouw privacy respecteren.
Werken in én voor de natuur? Vervoeg je bij andere vrijwilligers van onze beheerteams en schrijf je hieronder in. Dan verwittigen we je wanneer we op het veld gaan werken.
captcha 
Vul in het laatste veld de 3 blauwe tekens in.
Lees hier hoe wij jouw privacy respecteren.