Gebermte toespraakOp 25 mei sloot Gebermte haar derde editie af. Ook dit jaar trachtte het gemeenschapsinitiatief zoveel mogelijk mensen bij de verlaten spoorwegbermen in Mortsel en Wilrijk te betrekken via muziek, dans, poppentheater, poëzie, beeldende kunst en natuur. Restanten hiervan zijn het dichterspoor en het vernieuwde kerkhof van gesneuvelde dichters.

Maar er was meer.
Bijgestaan door een schare lokale bermliefhebbers zette een internationale groep studenten, onderzoekers en architecten de bermen op de kaart als trage weg in de maak. Ze brachten een sterk verhaal over de bermen als bovenlokaal wandelpad dat op diverse plekken onderbroken wordt door autowegen en in-frastructuur. Maar ook dat de drie kilometer lange en traag gegroeide groene oase met een oppervlakte vergelijkbaar aan die van Fort IV, cruciaal is voor de leefbaarheid van Mortsel en Wilrijk als: buffer tegen het lawaai van de R11, bloeiende biotoop voor dieren en planten, rustgevend groenscherm en ecologische filter van fijn stof. Maar ook als plek met een sterk verbindend potentieel waar mensen kunnen ontspannen en elkaar ontmoeten. Onbegrijpelijk dat dit gebied door uitbreidingsplannen voor de R11 dreigde te verdwijnen.

Om van de bermen ‘trage weg’ te maken, werden interventies gedaan die lokale gemeenschappen en de natuur ondersteunen om de bermen toe te eigenen.
In de Eggestraat werd het idee van een gelijkgrondse trage oversteek gesimuleerd. Terwijl bermwandelaars hier overstaken, kregen de vertragende automobilisten een appel cadeau.
Een andere interventie maakte de bermen zichtbaar als (g)een botanische tuin: na een grondige inventarisatie met mensen van Natuurpunt duidde men verschillen in flora en fauna tussen de bermen aan op speciaal ontworpen bordjes, evenals de erfgoedwaarde van de berm.

Door delen ontoegankelijk voor de mens te verklaren, werd de noodzaak van een beheersplan voor het geheel onderstreept. Een ludieke Yoga-sessie en een installatie maakten het alomtegenwoordige lawaai en de vervuiling ‘zichtbaar’. Vernieuwende vormen van participatie nodigden kinderen, bewoners en lokale ondernemers tenslotte uit om de bermen als trage plek te omarmen.

In welke mate verzekerde Gebermte 2019 de toekomst van de bermen als verbindende trage weg en als plek waar cultuur en natuur elkaar kunnen vinden? De gouverneur van Antwerpen Cathy Berx onderstreepte het belang van biodiverse plekken voor de leefbaarheid en ze waarschuwde dat de plannen van de R11bis soms nog opduiken in onderhandelingen over mobiliteit. Het enthousiasme, de inzet en het plezier van de grote groep mensen die opnieuw aan deze editie meewerkte was in ieder geval hoopvol!
Net als het potentieel partnerschap dat werd samengebracht, met onder meer de Provincie Antwerpen, de stad Mortsel, het district Wilrijk, de stad Antwerpen, de gemeente Edegem, Natuurpunt, de Streekvereniging Zuidrand en Trage wegen! Ook de Vlaamse Bouwmeester was aanwezig en sprak over financieringsmogelijkheden voor eco-corridors. De initiatiefnemers werken alvast aan een agenda voor de bermen die ze samen met partners tegen het jaar 2022 op sporen willen zetten.

Tekst: Bart Pluym (Gebermte), Sofia Saavedra Bruno (KU Leuven/ Supersudaca) en Pieter Van den Broeck (KU Leuven)

Foto’s: Paul Van Dyck + ‘Gebermte: een groene long’ (onbekend)

 Berm luchtfoto

Inschrijven nieuwsbrief
Mis geen activiteit, blijf op de hoogte van het laatste nieuws en ontvang onze nieuwsbrief Het Oranjetipje
captcha 
Vul in het laatste veld de 3 blauwe tekens in.
Lees hier hoe wij jouw privacy respecteren.
Werken in én voor de natuur? Vervoeg je bij andere vrijwilligers van onze beheerteams en schrijf je hieronder in. Dan verwittigen we je wanneer we op het veld gaan werken.
captcha 
Vul in het laatste veld de 3 blauwe tekens in.
Lees hier hoe wij jouw privacy respecteren.